ABD Başkanı Donald Trump, Las Vegas’a giderken Beyaz Saray çıkışında basın mensuplarının gündeme ilişkin sorularını yanıtladı. Trump, İran’la görüşmelerin yoğun ve verimli şekilde sürdüğüne işaret ederek, yakın zamanda anlaşma ihtimalinin yüksek olduğunu belirtti. ABD Başkanı, “İran’la bir anlaşma yapmaya çok yakınız. İran’la bir sonraki doğrudan görüşme bu hafta sonu olabilir. İran’la birçok anlaşma yapıyoruz ve bence yakında çok olumlu gelişmeler olacak” ifadelerini kullandı.
Yeni liderlerle iyiyiz
İran’daki yeni liderlerle çok iyi anlaştıklarını vurgulayan Trump, Tahran’la yapmayı umdukları anlaşmanın “nükleer silaha sahip olmamayı” da kapsadığını ileri sürdü. Trump, “İran’ın nükleer silaha sahip olmaması son derece önemli ve onlar da bunu kabul ettiler. İran bunu kabul etti, üstelik çok kesin bir şekilde. Yer altında kalan nükleer kalıntıları bize iade etmeyi de kabul ettiler. Dolayısıyla İran’la pek çok konuda mutabakat sağladık.” şeklinde konuştu. Pakistan’ın bu süreçte ABD ile İran arasında çok önemli bir arabuluculuk rolü oynadığına dikkati çeken Trump, Pakistan yönetimine teşekkür ederek, “Anlaşma İslamabad’da imzalanırsa oraya gidebilirim.” dedi.
Tehditlerini de sürdürdü
İran’la anlaşmaya çok yakın olduklarını birkaç kez yineleyen ABD Başkanı Trump, aynı zamanda Tahran’a yönelik “tehdit” mesajlarına da devam etti. “Anlaşma olmazsa savaş devam eder” diye konuşan Trump, İranlı yeni liderlerin öncekilerden farklı ve anlaşmaya daha yatkın olduklarını savundu.
Erdoğan sorusu
ABD Başkanı Trump, İran gündemini Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve diğer bölge liderleriyle ne şekilde görüştüklerine yönelik soruya, “Bölgedeki tüm liderlerle konuşuyoruz, birçok başlığı görüşüyoruz, İran’la bir anlaşma yapmaya yakınız” yanıtını verdi.
Gemiler geri çevriliyor
ABD ordusu, Pazartesi günü yürürlüğe giren Hürmüz Boğazı’ndaki Amerikan ablukasından bu yana hiçbir geminin geçemediğini, 14 geminin ise geri çevrildiğini açıkladı. Çin ise, gemi trafiğinin büyük ölçüde kesildiği Hürmüz Boğazı’ndan serbest ve güvenli geçişin sağlanması için çağrıda bulundu. Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi, İranlı mevkidaşı Abbas Arakçi’yi Hürmüz Boğazı’nda normal seyrüseferin yeniden sağlanması için çaba göstermeye çağırdı.
İran’dan uranyum ve Hürmüz geçişi adımı
İran, ABD ile uranyum zenginleştirmenin düzeyi ve yöntemlerini görüşmeye hazır olduğunu, ayrıca Hürmüz Boğazı’nda sivil gemilerin güvenli geçişine ilişkin seçenekleri değerlendirebileceğini bildirdi.
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, bu başlığın yeni olmadığını belirtti ve “Zenginleştirmenin yöntemleri ve düzeyi konusunda diyaloga hazır olduğumuzu her zaman ifade ettik. Bununla birlikte İran’ın ihtiyaçları doğrultusunda uranyum zenginleştirme imkânına sahip olması gerekir” dedi. Bekayi, İran’ın nükleer programının Washington ile yürütülen temaslarda temel anlaşmazlık başlıklarından biri olduğunu ve görüşmelerde ele alınmayı sürdüreceğini kaydetti.
‘Hedefe yaklaşılıyor’
Bununla birlikte, İran’ın, Hürmüz’ün Umman tarafında sivil gemilerin güvenli biçimde geçişine izin verilmesini değerlendirebileceğini de belirtiliyor. Ancak bunun, Washington’ın Tahran’ın taleplerini karşılamayı kabul etmesi ve ABD’den yeniden saldırı gelmeyeceğini güvence altına alan anlaşmanın sağlanması koşuluna bağlı olduğunu kaydediliyor.
Öte yandan Axios’a konuşan ABD’li yetkililer, tarafların belirli ilerleme kaydettiğini, Pakistan, Mısır ile Türkiye’nin arabuluculuğunda “savaşın sona erdirilmesine yönelik çerçeve anlaşma” hedefine yaklaşıldığını bildirdi.
Hegseth’ten ‘uyarı’: Gerektiği kadar sürer
ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, Genelkurmay Başkanı Dan Caine ve Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) Komutanı Amiral Brad Cooper ile ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarına ilişkin ortak basın toplantısı düzenledi. Hegseth, abluka kapsamında, Hürmüz Boğazı’ndaki İran limanlarına giriş ve çıkış yapan tüm gemilerin “gerektiği kadar” engelleneceğini söyledi. Hegseth, ABD donanmasının ablukayı uygulamak için “Amerika’nın deniz gücünün yüzde 10’undan daha azını” kullandığını söyledi. Hegseth, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kontrol ettiği yönündeki iddialarını da reddederek, ülkenin artık bir donanmasının bulunmadığını savundu. Caine ise ablukaya uyulmazsa güç uygulanacağını belirtti.
İncil sandı, replik çıktı!
Tahran’ı ‘uyaran’ ve İran askeri yetkililerine mesaj veren Hegseth, “Sizi izliyoruz. Askeri kabiliyetlerimiz sizinle aynı değil. Bu, adil bir mücadele değil” dedi. Hegseth, İran yönetiminin kötü bir seçim yapması durumunda ülkenin altyapısı, elektriği ve enerjisine “bombalar yağdırılacağı” tehdidinde bulundu. İran’ın “akıllıca bir seçim” yapması gerektiğini savunan Hegseth, İran’ın “halkının ve dünyanın iyiliği için ulaşabileceği bir anlaşmayı seçmesini dilediğini”, bu sürede de ABD Savunma Bakanlığının hazır ve tetikte olduğunu dile getirdi.
Hegseth’in Pentagon’daki bir ibadet sırasında okuduğu duanın, kutsal metin sanılan ancak “Pulp Fiction” filminden uyarlanan ifadeler içerdiğinin ortaya çıkması Washington’da tartışma yarattı. Olay, Hegseth hakkındaki azil girişimiyle aynı döneme denk geldi.
Papa yine lafını esirgemedi...
İran savaşına ilişkin “adını vermeden” yaptığı sert eleştiriler sonucu ABD Başkanı Donald Trump’la arasında gerilim yaşayan Katolik dünyasının ruhani lideri Papa 14. Leo, yine lafını esirgemedi, “Dünya, bir avuç zorba tarafından harap edilirken, birbirine destek olan sayısız kardeş sayesinde ayakta kalmaya devam ediyor” dedi.
Papa, Afrika turunun ikinci ayağı olan Kamerun’un Bamenda şehrindeki Saint Joseph Katedrali’nde düzenlenen barış buluşmasında yaptığı konuşmada, “İsa, ‘Bize ne mutlu barışı sağlayanlara’ dedi ancak Tanrı’nın adını kullanarak dini kendi askeri, ekonomik ya da siyasi çıkarları için manipüle edenlere yazıklar olsun” ifadelerini kullandı. Kutsal olanın, karanlığa ve kirin içine sürüklendiğini belirten Papa, “savaşın efendilerinin yıkmanın sadece bir an sürdüğünü ancak yeniden inşa etmenin çoğu zaman bir ömre yetmediğini görmezden geldiğini” vurguladı, “İktidar sahipleri, öldürme ve yıkım için harcanan milyarlarca doları görmezden geliyor. İyileşme, eğitim ve yeniden inşa için gerekli kaynaklar ise bulunamıyor” diye konuştu.
