ABD ve İran arasında bir anlaşma sağlanmasına yönelik çabalar sürerken, diplomatik trafik son günlerde hız kazandı. İki ülkenin arabulucularla karşılıklı olarak sunduğu tekliflerde uzlaşmanın yakın olduğu ifade ediliyor.
Nitekim İran haber ajansı ISNA, Tahran yönetiminin çatışmayı çözmeyi amaçlayan olası bir anlaşmanın metni hakkında ABD tarafından iletilen yorumlara resmi bir yanıt hazırladığını bildirdi. Yapılan açıklamada, İran’ın yanıt metni içeriğinin; anlaşmaya tam uyum sağlanacağına dair karşılıklı güvencelere, genel hükümlere, teknik ayrıntılara ve güven artırıcı adımlar konseptine odaklandığı vurgulandı.
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, ABD ile İran arasında yürütülen görüşmelerin Pakistan arabuluculuğunda devam ettiğini belirtti. Pakistan Genelkurmay Başkanı Asım Munir’in de İran’ı ziyaret ettiği ifade ediliyor. Munir, Washington ile Tahran arasında bir mutabakat zaptı imzalanmasının yolunu açmayı ve taraflar arasındaki fikir ayrılıklarını kökten çözmeyi amaçlıyor. Pakistan’ın İçişleri Bakanı Muhsin Nakvi de önceki gün Tahran’da temaslarda bulunmuştu.
Netanyahu ‘telaşlı’
Öte yandan ABD Başkanı Donald Trump ile İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun 19 Mayıs’ta gerçekleştirdikleri telefon görüşmesinde İran konusunda izlenecek yol üzerinde görüş ayrılığı yaşadıkları iddia edildi.
“Axios” internet sitesine konuşan kaynaklar, İsrail Başbakanı’nın görüşmeden sonra “telaşa kapıldığı” öne sürdü. Görüşmede Trump’ın Netanyahu’ya arabulucuların hem ABD hem de İran’ın imzalayacağı, savaşı resmen sona erdirip İran’ın nükleer programı ve Hürmüz Boğazı’nın açılması gibi konularda 30 günlük müzakere sürecini başlatacak “niyet mektubu” üzerinde çalıştıklarını söylediği iddia edildi.
Ayrıca, Katar ile Pakistan’ın diğer bölgesel arabulucuların da katkısıyla “revize edilmiş barış metni” hazırladığı iddia edildi. Bir Arap yetkili, Katar’ın son taslak hakkında İranlılarla görüşmek üzere bu hafta başında Tahran’a heyet gönderdiğini öne sürdü.
Washington karışık
Bununla birlikte ABD Başkanı Donald Trump’a, yakın çalışma ekibi tarafından İran’la bir anlaşmaya varması için baskı yapıldığı iddia edildi. İsrail’in Kanal 13 televizyonunun haberinde, bazı Körfez ülkelerinin yanı sırayakın çalışma ekibini, İran konusunda atacağı adımlara ilişkin acelesinin olmadığını duyuran Trump’a, Tahran’laanlaşma yönünde baskı yaptığı öne sürüldü.
Ayrıca Washington’da Demokratlar’ında barış yapılması için bastırdığı, Cumhuriyetçiler’in büyük bölümünün ise savaşın devamı konusunda ısrarlı olduğu belirtiliyor.
İran ordusu ‘geri geliyor’
ABD istihbarat raporuna göre, ağır bombardımanlara rağmen savunma sanayisi altyapısını aylar içinde ayağa kaldıran İran, askeri kabiliyetlerini beklenenden çok daha hızlı bir şekilde yeniden inşa ediyor. CNN’in ABD istihbarat raporlarına aşina kaynaklara dayandırdığı haberine göre, 8 Nisan’da başlayan altı haftalık ateşkes sırasında İran, İHA üretiminin bir kısmına çoktan yeniden başladı. Bu durum, İran’ın ABD-İsrail saldırılarıyla yıpratılan bazı askeri kapasitelerini hızla yeniden inşa ettiğinin bir işareti olarak görülüyor.
