AYDIN HASAN / ANKARA - Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında 7 Ağustos 2026 tarihinde imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması’ndaki hüküm gereği üç devletten birine yapılacak saldırının üç ülkeye de yapılmış sayılacağı açıklanmıştı. Kamuoyuna tam metni açıklanmayan anlaşma ile ilgili ayrıntılar da ortaya çıkmaya başladı.
NATO modeli uygulanacak
Milliyet’in aldığı bilgiye göre; NATO’da olduğu gibi karar mekanizmalarında ülkelerin dışişleri ve savunma bakanları ile genelkurmay başkanları rol üstlenecek. Anlaşmanın ülkelerin iç hukuki süreçlerini tamamlamasının ardından üç ülkenin dışişleri bakanı, savunma bakanı ve genelkurmay başkanından oluşan kurul, ilk toplantısını yapacak. Kurul, toplantısında anlaşma metnindeki taahhütlerin sahada nasıl hayata geçirileceği hususunda değerlendirmede bulunacak. Pakt üyesi bir devlete yapılacak saldırı karşısında verilecek ortak tepki konusunda ise esnek bir değerlendirme yapılacak. Otomatik bir tepki kalıbı doğrultusunda hareket edilmesi yerine her duruma göre ilgili ülkenin talebi çerçevesinde özel bir değerlendirme yapılması üzerinde duruluyor. Bir ülkenin başvurusu durumunda, talebi çerçevesinde tehditin boyutuna göre çok aşamalı değerlendirmede bulunulacak.
Doğrudan askeri destek ileri safhada olabilecek. Duruma göre destek, istihbarat, lojistik, mühimmat gibi konularla sınırlı tutulabilecek. Yılda iki kez toplanması planlanan kurulun kararlarının uygulama ve takibi, kurulacak sekreterya tarafından yapılacak. Sekreteryanın başkanlığı 3’er yıl süreyle dönüşümlü olarak yürütülecek. Başkanlığı sırasıyla Pakistan, Suudi Arabistan ve Türkiye yürütecek.
ÜÇ ÖNCELİK
Anlaşmanın en önemli ayaklarından biri de, üç ülke arasındaki savunma sanayii alanındaki iş birliğinin üst seviyeye taşınması. İş birliği içinde öne çıkan üç alanı ise havada, karada ve denizde insansız platformlar, elektronik harp ve yapay zekâ oluşturacak. Böylece bu alandaki kabiliyetler üç ülkenin teknoloji ve finans güçlerinin birleştirilmesi yoluyla çarpan etkisiyle yükseltilecek. Üç ülkenin silahlı güçleri ve sistemleri arasında uyumun sağlanması için ortak tatbikatlar da düzenlenecek.
