İspanya’ya bağlı Kanarya Adaları’nın Tenerife kentindeki Granadilla de Abona Limanı’na gelen hantavirüs vakalarının tespit edildiği Hollanda bandralı “MV Hondius” gemisindeki yolcuların, limandan havalimanına tahliyesi başladı. Yolcular ülkelerine gönderilerek karantinaya alınacak. Gemide yaşanan gelişmeler tüm dünyada Kovid-19 pandemisi dönemini hatırlatan yeni bir küresel endişeyi tetikledi. Üç kişinin hayatını kaybetmesi ve farklı ülkelere dağılan yolcuların takibe alınması “yeni pandemi” tartışmalarını yeniden gündeme taşıdı. Sosyal medyada “yeni pandemi” başlığı kısa sürede küresel gündem oldu.
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), 23 ulustan 150 yolcuyla yola çıkan gemide kalanların “yüksek riskli temaslı” olarak izlendiğini duyururken, Türkiye de gemide bulunan 3 vatandaşını karantina önlemleri eşliğinde ülkeye getirme kararı aldı.
O günlere döndük
Gemiye ilk olarak İspanya Sağlık Bakanlığı’nın görevlendirdiği, olası bir bulaşma riskine karşı beyaz önlük giyen, bone ve FFP2 tipi maske takan doktorlar girdi. Yolcuların ve mürettebatın sağlık kontrolünden geçmesinden sonra gemiden ilk indirilenler 14 İspanyol yolcu ile Cabo Verde’de gemiye binen DSÖiçin çalışan bir epidemiyoloji uzmanı oldu. MV Hondius gemisi karaya bağlanmadığından liman müdürlüğü teknesiyle gruplar halinde gemiden alınan 14kişi karaya çıkartıldı. Olası bir virüs bulaşma riskine karşı koruma kıyafetleri giydirilen yolcular bir sıvı püskürtülerek dezenfekte edildi. Küçük bir valiz almalarına izin verilen 14kişi daha sonra Askeri Acil Müdahale birimine bağlı otobüsle havalimanına götürüldü. Şimdiye kadar yapılan testlerde hantavirüsle ilgili asemptomatik (belirti göstermeyen) olan 14 kişinin Tenerife’den İspanya devletine ait bir uçakla Madrid’e götürüleceği ve Gomez Ulla Askeri Hastanesi’nde karantinaya alınacakları bildirildi. İspanya Sağlık Bakanlığı’nın verdiği bilgiye göre, ilk grubun ardından gemideki Fransız (5) ve Kanadalı (4) yolcuların da uçakla ülkelerine gönderildikleri bildirildi.
İlginizi Çekebilir
‘Herkes asemptomatik’
İspanya Sağlık Bakanı Monica Garcia, gemideki herkesin asemptomatik olduğunu söyledi. Yolcuların ve mürettebatın ülkelerine gönderilmeleri için Hollanda (11), Almanya, Belçika, İrlanda, İngiltere (23), İrlanda (2), ABD (17), Yunanistan, Fransa ve Türkiye’ye (3) uçak kalkacağını kaydeden Garcia, en son uçağın bugün sabah Avustralya’ya hareket etmek üzere programlandığını duyurdu. Geminin bir grup mürettebat ile Tenerife’den ayrılarak Hollanda’nın Rotterdam Limanı’na gitmesi bekleniyor. Gemideki 23 ülkeden 150’ye yakın yolcu ve mürettebatın tahliyesinde sorun yaşanması halinde Avrupa Birliği’ningönderdiği 2 uçağın ve Norveç’ten gelen ambulans uçağın da Tenerife Havalimanı’nda bekletildiği bilgisi paylaşıldı.
Türkiye’de karantina
Sağlık Bakanlığı ise hantavirüs vakalarının görüldüğü yolcu gemisinde bulunan 3 Türk vatandaşının Türkiye’ye getirileceğini açıkladı. Bakanlık, vatandaşlarda herhangi bir semptom ya da hastalık bulgusu bulunmadığını bildirirken, bu kişilerin Türkiye’ye dönüşlerinin ardından karantinaya alınacaklarını duyurdu. Bakanlığın, sosyal medya hesabından yapılan açıklamada “Ülkemize ulaştıkları andan itibaren, karantinaya alınacak ve sağlık süreçleri Bakanlığımızca titizlikle yürütülecektir” ifadelerine yer verildi.
Çenet’e tepki
Öte yandan geminin yolcuları arasında bulunan Youtuber Ruhi Çenet, gemiden daha önce ayrılarak Türkiye’ye dönmüştü. İstanbul’da bir düğüne katılan Çenet, tepkilerin ardından “Düğüne katıldığım tarihte hantavirüs salgını DSÖ tarafından açıklanmamıştı. Bilgi paylaşıldıktan sonra her ihtimale karşı karantina uygulamasındayım. Hâlâ herhangi bir semptom göstermemekteyim” açıklamasını yapmıştı.
‘Tüm yolcular yüksek riskli’
Gemideki tüm yolcuları “yüksek riskli” temaslı olarak değerlendiren DSÖ’nün Başkanı Tedros Adhanom Ghebreyesus da tahliyeyi yerinde denetlemek için Tenerife’de. Ghebreyesus sosyal medyada yaptığı paylaşımda sahadaki DSÖ uzmanlarının, yolcuların epidemiyolojik değerlendirmesi konusunda İspanya Sağlık Bakanlığı ile çalıştığını, İçişleri Bakanlığı ile charter uçuşlarını koordine ettiğini belirtti. Ghebreyesus, “Bu iş birliği, güvenli ve kontrollü bir tahliyenin sağlanması için hayati önem taşıyor” dedi.
Hastalığın 6 haftaya kadar sürebilen kuluçka süresi nedeniyle yeni vakaların görülebileceği uyarısı yapıldı.
Neden pandemi olmaz?
DSÖ yetkililerine göre, virüsün yayılma şekli Kovid-19’dan farklı ve riskin düşük seviyede ve pandemi riski bulunmuyor.
DSÖ salgın hastalıklar uzmanı Maria van Kerkhove, hantavirüsün Kovid-19 gibi hava yoluyla değil, “yakın ve uzun süreli temasla” bulaştığını belirtti.
Cordoba Ulusal Üniversitesi’nde biyolog ve profesör olan Dr. Raúl González Ittig ise “Küresel iklim değişikliği her şeyi değiştiriyor ve bu da daha önce görülmeyen yerlerde hantavirüs vakalarının ortaya çıkmasına yol açabilir” uyarısında bulundu.
Hantavirüs aşıları üzerinde yaklaşık 30 yıldır çalışan ABD Ordusu Bulaşıcı Hastalıklar Araştırma Enstitüsü’nden virolog Jay Hooper da iklim değişikliğinin gelecekte hantavirüs vakalarının artmasına neden olabileceğini belirtti.
Andes varyantı insandan insana bulaşabilse de bunun için yakın ve uzun süreli temas gerekiyor.
3 kişi öldü! Dünyaya yayılır mı?
Hollanda bandıralı MV Hondius gemisinde, 1 Nisan’da Arjantin Ushuaia’dan 23 ulustan 150 yolcu ve mürettebat ile Antarktika turuna başladı.
İlk belirti Hollandalı yolcu ornitolog Leo Schilperoord’da ortaya çıktı. Schilperoord’un, Arjantin’de kuş gözlemi yaptığı sırada kemirgen dışkısından yayılan Andes varyantı olan hantavirüse maruz kaldığı belirlendi ve 11 Nisan’da gemide hayatını kaybetti.
Eşi Mirjam Schilperoord ise Hollanda’ya dönüş yolunda Güney Afrika’da rahatsızlandı ve hastanede öldü.
Ölüme neden olan virüsün “Andes tipi hantavirüs”ün bu ailede insandan insana bulaşabildiği bilinen nadir türlerden biri olarak belirtildi.
Uzmanlar buna rağmen yine de bulaşın Kovid-19 kadar hızlı ve yaygın olmadığına dikkat çekiyor.
Gemide virüs nedeniyle 3 kişi öldü.
DSÖ devreye girdi
Gemiden ayrılan bazı yolcularda da hantavirüs tespit edildi.
Hastalığın kuluçka süresinin 6 haftaya kadar uzayabildiği bildirildi.
Gemi İspanya’ya bağlı Kanarya Adaları’na ulaştıktan sonra Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) sürece dahil oldu.
DSÖ, gemide bulunan herkesi “yüksek riskli temaslı” olarak değerlendirdi.
42 günlük takip
DSÖ yolcular için 42 günlük aktif takip süreci başlatıldı.
DSÖ ekipleri, İspanya Sağlık Bakanlığı ile gemi tahliyesini başlattı. Yolcuların tahliyesi için özel sağlık prosedürleri hazırlandı. Tahliyelerde sağlık ekipleri koruyucu ekipman kullandı. Yolcuların büyük bölümü charter uçuşlarla ülkelerine gönderilecek. Birçok ülke vatandaşlarını karantinaya alacak.
Gemiden daha önce ayrılan 29 yolcu için de uluslararası takip süreci başlatıldı.
Bir vatandaşı için ıssız adaya indi
İngiltere ordusu, MV Hondius adlı kruvaziyer gemisinden 14 Nisan’da Güney Atlantik’te yer alan dünyanın en izole yerleşim olan Tristan da Cunha Adası’na indirilen İngiliz vatandaşı için benzersiz bir operasyon yaptı. İngiltere Savunma Bakanlığı, hantavirüs şüphesi bulunan bir İngiliz vatandaşına destek sağlamak amacıyla özel bir askeri ekibin adaya paraşütle indirildiğini duyurdu. İngiliz ordusuna bağlı 16 Air Assault Brigade bünyesindeki 6 paraşütçü ile 2 askeri sağlık görevlisi, Kraliyet Hava Kuvvetleri’ne ait A400M nakliye uçağından adaya atladı. Aynı operasyon kapsamında oksijen tüpleri ve çeşitli tıbbi ekipmanlar da havadan bırakıldı. Savunma Bakanlığı, bunun İngiliz ordusunun insani yardım amacıyla sağlık personelini paraşütle bölgeye ulaştırdığı ilk operasyon olduğunu açıkladı. Yetkililer, adadaki oksijen stoklarının kritik seviyeye inmesi nedeniyle bu yöntemin en hızlı seçenek haline geldiğini belirtti. Tristan da Cunha’da havaalanı bulunmuyor ve adaya normal şartlarda yalnızca gemiyle ulaşılabiliyor.
