DUYGU ERDOĞAN / İSTANBUL - Türkiye genelinde temmuzda satılan toplam konut sayısı, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 17 azalışla 123 bin 603 olarak hesaplandı. Konut satışları, mayıs ayındaki düşüş ardından haziranda hafif yükselişe rağmen temmuzda yeniden önemli oranda azaldı. Vatandaşın konut ihtiyacı ve alım iştahı yüksek olmasına karşın konuta erişiminde önemli bir sorun baş gösterdi. Tasarruflarını altına yatıranlar, altın fiyatlarının yaklaşık 5 aydır düşük seyretmesiyle karşı karşıya kaldı. Bu nedenle altın satıp peşinata çeviremeyenler konut alım kararlarını da erteliyor.
‘Fiyat’ planı bozdu
Altın fiyatları 2026 yılına oldukça hızlı başladı. Ocak ayı sonunda yeni bir rekor ile ons altında yaklaşık 5 bin 600 dolar, gram altında ise 8 bin lira fiyat görüldü. Ardından altının seyri bir ay boyunca yüksek devam etti. Ardından ise İsrail ile ABD’nin İran’a karşı saldırısı ve oluşan savaş ortamıyla altın fiyatlarının dalgalı seyri hızla düşüşe geçti. Ancak fiyat yüksekken daha da yükseleceği endişesiyle tasarruflarını altına yatıranların, mevcut fiyatlar karşısında planları bozuldu. Reel olarak yani enflasyon karşısında konut fiyatlarının yükselmemesine rağmen altın finansmanı kullanmak isteyen vatandaşların ev alma kararı her ay bir diğerine erteleniyor.
‘Evim’ de beklemede
Altınlarını satarak konut için finansman oluşturamayan vatandaşlar aynı sorunu ‘evim sistemi’ olarak tabir edilen faizsiz finansman şirketlerinde de yaşıyor. Bu sistemde yüksek peşinat vererek konut ve araba alanlar avantajlı konumda oluyor. Hem konut ve arabaya daha hızlı ulaşıyorlar, hem de sonraki ödemeleri daha düşük oluyor. Ancak burada da peşinat için altın satamayanlar konut almak için sisteme girişlerini son birkaç aydır erteliyorlar.
Son 29 ayın 28’inde reel düşüş sürdü
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, temmuz ayına ilişkin Konut Fiyat Endeksi (KFE) verilerini açıkladı. Türkiye’deki konutların kalite etkisinden arındırılmış fiyat değişimlerini izlemek amacıyla hesaplanan KFE (2023=100), temmuzda bir önceki aya göre yüzde 1.5 artarak 234.8 seviyesinde gerçekleşti. Bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 25 artan KFE, aynı dönemde reel olarak ise yüzde 5.1 azaldı. Buna göre, son 29 ayın 28’inde konut fiyatları enflasyon karşısında artmadı. Konut fiyatlarının bu seyri vatandaş için fırsat oluştursa da peşinat imkanlarının azalması engel oluşturuyor.
Son çeyrek umudu
Ons altında bir süredir yükseliş işaretleri görünse de fiyat 4 bin 390/4 bin 410 dolar seviyesinde seyrine devam ediyor. Bu fiyat aralığında gram altının yönü ise 6 bin 760 ile 6 bin 780 lira arasında kalıyor. Yaklaşık 5 aydır düşüş devam ederken gelen bu artış işaretlerinin süreceği; yılın son çeyreğinde ise vatandaşın beklediği artış trendinin yakalanabileceği ifade ediliyor.
Kredinin ‘imkanı’ kalmadı!
Bankaların konut kredisi faiz oranları yılın ikinci çeyreğinden itibaren hızla artmaya başladı. En düşük faiz oranı yüzde 2.49 seviyelerinden yüzde 2.87’ye çıktı. Bankaların ayrıca kendileri tarafından düzenlenen ve faizi aşağı çeken kampanyaları da bir süredir son buldu. Daha önce yüzde 2.49 faiz oranı ile çekilen 2 milyon liralık bir konut kredisinin taksiti 52 bin lira ve geri ödemesi 6 milyon 300 bin lira iken; yüzde 2.87 oran ile taksit 59 bin liraya, geri ödeme de 7 milyon 160 bin liraya çıktı.
