İsrail-İran-ABD savaşı tüm şiddetiyle devam ederken, ABD basınında İran-Çin ilişkilerine dair çarpıcı bir haber kaleme alındı.Wall Street Journal’e göre ABD Başkanı Trump yönetimi döneminde ABD, İran’ın en büyük gelir kaynağını ortadan kaldırmak amacıyla “maksimum baskı” kampanyasını başlattı ve İran petrolünü küresel piyasadan kesmeye çalıştı.
İRAN'A CAN SİMİDİ OLAN ÜLKE
Ancak uzmanlara göre bugün İran, her ay milyarlarca dolarlık petrol satmaya devam ediyor. ABD basınına göre, bunun en büyük nedeni, İran’ın ‘finansal can simidi’ Çin.
Habere göre Çin, yaptırımlar sıkılaştıkça İran’dan aldığı petrol miktarını ciddi biçimde artırdı. Günümüzde İran’ın ürettiği petrolün neredeyse tamamını Çin satın alırken, yaklaşık on yıl önce bu oranın sadece yüzde 30 civarında olduğu belirtildi.
DÜNYANIN EN BÜYÜK YAPTIRIM DELME AĞI
Söz konusu ticaretin sürdürülebilmesi için Çinli alıcılar ile İran arasında, ABD’li yetkililere ve araştırmacılara göre dünyanın en büyük yaptırım delme ağlarından biri kuruldu:
WSJ’nin haberine göre ödemeler, küresel bağlantıları sınırlı küçük Çin bankaları üzerinden yapılıyor. Pekin’e ait bankaların ABD yaptırımlarından daha az etkilendiği belirtildi.
Haberde, İran’ın Hong Kong ve başka yerlerde kurduğu paravan şirketlerin gelirleri yönettiği belirtildi. Çin’deki, bağımsız küçük rafinerilerin, İran petrolünün ana alıcıları haline geldiği ifade edildi. Sahte faturalar ve yanlış etiketlenen petrol sevkiyatlarıyla ticaret gizleniyor.
Habere göre sistem sayesinde İran, her yıl Çin’den on milyarlarca dolar gelir elde edebiliyor ve bu parayı küresel sistemde kullanabilmek için aklayabiliyor.
İRAN’IN BAŞLICA ORTAĞI
Washington merkezli düşünce kuruluşu Foundation for Defense of Democracies uzmanlarından Max Meizlish, Çin’i İran’ın “yaptırımlardan kaçınmadaki başlıca ortağı” olarak tanımlıyor ve Çin desteği olmadan İran’ın mevcut çatışmaları sürdürmesinin zor olacağını belirtiyor.
PEKİN’İN PERDE ARKASI OYUNU
ABD basınına göre Çin ise resmi olarak “tek taraflı ve yasa dışı yaptırımlara karşı” olduğunu söylüyor ve enerji güvenliğini korumak için gerekli adımları attığını savunuyor.
Ancak Pekin’in perde arkasında, ABD ile ilişkileri ve Körfez ülkeleriyle dengeleri bozma riskine karşı dikkatli davrandığı belirtildi.
Buna rağmen Çin için İran petrolü cazip olmaya devam ediyor. ABD basını, bu nedenleri 3 maddede sıraladı:
1 - Ucuz olması
2 - Enerji ihtiyacını karşılaması
3- ABD’nin Orta Doğu’daki hedeflerini zayıflatıyor olması
Habere göre ABD bu ticareti sınırlamak için yaptırımları genişletip bazı kişi ve kurumlara dava açsa da, Çin’i doğrudan hedef almanın küresel petrol fiyatlarını artırma ve ABD-Çin ilişkilerini bozma riski nedeniyle adımları sınırlı kaldı.
GÖLGE FİLO TAKTİĞİ
Öte yandan, tanker ağları ve “gölge filo” sayesinde İran petrolü taşınmaya devam ediyor. WSJ’ye göre taşınma işlemi şu şekilde yönetiliyor: Gemiler isim değiştiriyor, Konum sinyalleri kapatılıyor, Açık denizde gemiden gemiye transfer yapılıyor.
ÇİN’DEN DEV İRAN PETROLÜ ALIMI
Veri şirketlerine göre Çin, 2025’te İran’dan günde yaklaşık 1.4 milyon varil petrol aldı.
Habere göre ABD yaptırımları İran’ı zorladı ancak petrol gelirlerini tamamen kesemedi. İran, satış modelini değiştirerek neredeyse tamamen Çin’e yöneldi ve iki ülke birlikte oldukça yaptırım delme sistemi kurdu.
İmamoğlu çıkar amaçlı suç örgütü davası: Savcıdan İmamoğlu'na: Haddinizi aşarsanız haddinizi bildiririz
ABD-İsrail-İran savaşının 39. günü! Dengeleri sarsacak iddia: '142. Birlik Orta Doğu'ya doğru yola çıkıyor'
