Stres ve psikolojik yıkıntı… İki kavram sıkça karıştırılsa da aslında birbirinden oldukça farklı ruh hallerini ifade eder. Peki, yaşadığınız şey stres mi, psikolojik yıkıntı mı? Klinik Psikolog, Psikoterapist Dr. Yasemin Meriç Kazdal ntv.com.tr okurlarına özel yazdı.
Stres ve psikolojik yıkıntı… İki kavram sıkça karıştırılsa da aslında birbirinden oldukça farklı ruh hallerini ifade eder. Stresi, psikolojik ya da fiziksel iş yükünün arttığı ve bireyin üzerinde yoğun bir baskı hissettiği durumlar olarak tanımlayabiliriz. Genellikle geçicidir ve stresli dönemlerde bu durumun bir gün sona ereceğine dair bir umut vardır. İnsan, o rahat günlerin hayalini kurmaya devam eder. Ancak psikolojik yıkıntı farklıdır. Bireyin hayata karşı beklentisiz, hayalsiz ve umursamaz bir ruh hali içine girmesine yol açar. Psikolojik yıkıntıya sürüklenen kişiler, yaşadıkları olumsuzlukların değişeceğine dair bir inanç taşımaz. Tükenmiş hissettirir; hayatta sıkışıp kalma duygusunu derinleştirir. Kısacası, stres altında fazla sorumlulukla sıkışmış gibi hissedersiniz; psikolojik yıkıntı ise, bu sıkışıklığın ardından gelen boşluk hissidir. PSİKOLOJİK YIKINTI BELİRTİLERİ NELERDİR? Psikolojik yıkıntı, genellikle ilk olarak bireyin psikolojik sağlığını etkiler ve şu şekilde kendini gösterir: •Hayata karşı istek ve heves kaybı, •Hayatın yaşamaya değer olmadığı hissi, •Umutsuzluk ve çaresizlik duyguları, •Kendine iyi gelen şeylerden uzaklaşma, •Sosyal ilişkilerde kopukluk ve çatışmalar, •Depresyona sürüklenme. STRESİN BELİRTİLERİ Stres ise daha farklı belirtilerle kendini gösterir: •Enerji kaybı, •Artan kaygı, •Fiziksel rahatsızlıklar (örneğin kalp çarpıntısı ya da mide sorunları), •Aşırı hareketlilik ya da yerinde duramama, •Sürekli bir baskı altında hissetme. PSİKOLOJİK YIKINTIDAN UZAKLAŞMAK İÇİN NE YAPABİLİRSİNİZ. Psikolojik yıkıntı ve stres yönetilebilir. Kendinizi bu durumdan uzaklaştırmak için atabileceğiniz adımlar şunlardır: Stres yönetimi: Öncelikle stres kaynaklarını belirlemek ve azaltmak için harekete geçin.
Sınır koymayı öğrenin: İş tanımlarınızın ve sorumluluklarınızın net bir çerçevede olmasına dikkat edin. Kapasitenizi aşan iş yüklerini kabul etmemek önemlidir.
Hobilere zaman ayırın: Sosyal aktiviteler, hobiler ve ilgi alanları ruhsal sağlığınızı besler. Bu zamanı sorumluluklarınızla dengelemeye özen gösterin.
Sabırlı olun: Aceleci davranmaktan kaçının, her şeyin bir süreç gerektirdiğini unutmayın.
Planlı olun: Günlük hayatınızı planlamak, işleri son dakikaya bırakmadan çözmek stresinizi hafifletebilir.
Sosyal ilişkilerinizi güçlendirin: Araştırmalar, güçlü sosyal bağların hem ruhsal sağlığa hem de yaşam süresine olumlu etkileri olduğunu gösteriyor. İyi bir dost sohbeti, moralinizi yükseltebilir.
Kendinizi harekete geçirin: Tükenmiş hissettiğiniz anlarda küçük adımlarla da olsa harekete geçmek çok önemlidir. Eğer psikolojik yıkıntı belirtilerini hayatınızda gözlemliyorsanız, yalnız olmadığınızı bilin. Bir uzmandan destek alarak bu duygusal çıkmazdan kurtulabilirsiniz. Unutmayın, hem stres hem de psikolojik yıkıntı sizin kontrolünüz dışında gelişebilir. Ancak onları yönetmek ve yaşam kalitenizi artırmak sizin elinizde! Kendinize bu iyiliği yapmayı ihmal etmeyin.
